Mogelijke hervorming van loondoorbetaling bij ziekte

Minister Aartsen (WP) heeft de Tweede Kamer verschillende scenario’s voorgesteld om loondoorbetaling bij ziekte werkbaar te maken voor werkgevers. Het gaat vooralsnog om voorstellen, niet om vastgesteld beleid. Momenteel moeten werkgevers hun werknemers bij ziekte 104 weken minimaal 70% van het loon doorbetalen. Vooral kleinere werkgevers voelen de verplichtingen bij ziekte als een zware last. Weegt dat mee bij het aannemen van personeel? Bij relatief veel werkgevers wel: zij zien deze verplichtingen als een belemmering om mensen in vaste dienst te nemen.

Hoe stelt de minister voor om het probleem op te lossen  

1. Het beperken van bovenwettelijke aanvulling
   

   Veel werkgevers vullen het wettelijke minimum (70%) vrijwillig aan, vaak tot 100% in het eerste jaar. Dit scenario onderzoekt of die ruimte wettelijk beperkt kan worden, omdat een hoge aanvulling de prikkel voor werknemers om te herstellen en te werken vermindert. Minder ruimte om bovenwettelijk aan te vullen zorgt voor lagere loonkosten. Bij de werknemer stijgt tegelijk de prikkel om te herstellen. Dat kan de verzuimduur verkorten. Zo verlaagt deze maatregel de kosten én versterkt hij de weg terug naar werk.

2. Inkorten van de loondoorbetalingsperiode
   

   De termijn van 104 weken zou kunnen worden teruggebracht naar anderhalf of één jaar. Dit maakt loondoorbetaling bij ziekte werkbaarder voor werkgevers, want de kosten en verplichtingen duren korter. Toch is dit niet zonder risico. Wordt alleen de loondoorbetalingsperiode verkort, dan vangt de Ziektewet het verschil op en blijft de totale hersteltijd tot de WIA-poort gelijk. Wordt ook de Ziektewet-periode verkort, dan is er minder hersteltijd vóór de WIA-beoordeling. Dat leidt naar verwachting tot een flinke toename van het aantal WIA-aanvragen.

3. Collectivisering van het tweede ziektejaar
   

   Voor kleine werkgevers zou het tweede ziektejaar (gedeeltelijk) collectief gefinancierd kunnen worden in plaats van individueel. De werknemer blijft dus in dienst en de arbeidsovereenkomst loopt gewoon door. Alleen de kosten van de loondoorbetaling worden gespreid over meerdere werkgevers, in plaats van gedragen door één werkgever alleen. Dat maakt het risico van een langdurig zieke werknemer voor een kleine werkgever kleiner en daarmee beter te dragen. Een vergelijkbaar plan strandde in 2018 wegens gebrek aan draagvlak bij werkgevers en werknemers.

4. Inkorting van de maximale loonsanctie
   

   Als UWV oordeelt dat een werkgever onvoldoende aan re-integratie heeft gedaan, kan een loonsanctie van maximaal 52 weken volgen. Dit scenario verkort die sanctieperiode naar maximaal 26 weken, waardoor de totale doorbetalingsperiode uitkomt op 2,5 in plaats van 3 jaar. Dit maakt het financiële risico bij een loonsanctie kleiner en dus beter te overzien voor de werkgever.

5. Vereenvoudigen ontslagaanvraag na langdurige arbeidsongeschiktheid
   

   Als werkgever en werknemer volgens UWV voldoende re-integratie-inspanningen hebben geleverd, zou de preventieve ontslagtoets kunnen vervallen. De werkgever kan dan zelf opzeggen zonder voorafgaande toestemming van UWV. Dit verkort en versimpelt de weg naar ontslag na langdurige arbeidsongeschiktheid. Daardoor weet een werkgever eerder waar hij aan toe is en duurt de periode van onzekerheid en kosten korter. Dat maakt loondoorbetaling bij ziekte werkbaarder, juist in de gevallen waarin herstel of terugkeer uitblijft.

6. Uitbreiding van de no-riskpolis
   

   Voor werknemers die via het zogeheten ’tweede spoor’ bij een andere werkgever re-integreren, zou de no-riskpolis kunnen gaan gelden. Dat moet nieuwe werkgevers over de streep trekken om deze werknemers sneller in dienst te nemen.

Status en vervolg

Voorlopig verandert er niets. Een verandering zou vooral voor bedrijven die veel gebruikmaken van bovenwettelijke aanvullingen in de cao of regelmatig te maken hebben met langdurig ziekteverzuim veel impact hebben. Zodra er een concreet wetsvoorstel ligt, volgt er een update.

Bron: redactie & redactie. (2026, 9 september). Scenario’s voor loondoorbetaling bij ziekte en brief rijksoverheid.